Αθήνα: 07.05.2026
Αρ. Πρωτ.: 570
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Ε.Σ.Α.μεΑ.: Απαράδεκτες προτάσεις του Ευρωβουλευτή Γ. Αυτιά για «χωριά για άτομα με αναπηρία»
Σε πλήρη αντίθεση με τις Διεθνείς Συμβάσεις και τους στόχους αποϊδρυματοποίησης – ο κ. Αυτιάς προτείνει Σπιναλόγκες;
Προβληματισμό και αγανάκτηση προκάλεσε στο αναπηρικό κίνημα η πρόσφατη ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του Έλληνα Ευρωβουλευτή Γ. Αυτιά, σχετικά με τη χρηματοδότηση «πρότυπων κέντρων για παιδιά με αναπηρία και τους γονείς τους». Οι προτάσεις του Ευρωβουλευτή καταδεικνύουν άγνοια στις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας και της ΕΕ και ανακυκλώνουν ξεπερασμένα μοντέλα που η σύγχρονη δικαιωματική προσέγγιση, η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες αλλά και η ελληνική νομοθεσία (ν. 4074/2012), αγωνίζονται να ξεπεραστούν. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ) εξέδωσε επίσης ανακοίνωση με τίτλο «Καμία επιστροφή με νέο περίβλημα, στις “λογικές” της ιδρυματικής φροντίδας».
Η κεντρική διαφωνία έγκειται στην έννοια του «χωριού ΑμεΑ»: Η δημιουργία κλειστών δομών όπου άτομα με αναπηρία ζουν απομονωμένα από τον υπόλοιπο κοινωνικό ιστό -ακόμα και αν συνοδεύονται από τους γονείς τους – αποτελεί σε τελική ανάλυση μια μορφή σύγχρονης ιδρυματοποίησης και γκετοποίησης. Νέες Σπιναλόγκες προτείνει ο κ. Αυτιάς για τα άτομα με αναπηρία;
Η Ευρώπη και η Ελλάδα δεν έχουν ανάγκη από νέα «ιδρύματα» με διαφορετικό όνομα, αλλά από την πλήρη αποϊδρυματοποίηση. Η μετάβαση από την ιδρυματική φροντίδα στη ζωή στην κοινότητα δεν μπορεί να υπονομεύεται από προτάσεις που επαναφέρουν, με άλλο όνομα, την ίδια λογική του διαχωρισμού.
Η πραγματική απάντηση στο ερώτημα «τι θα απογίνει το παιδί μου όταν φύγω» είναι η διασφάλιση ότι το άτομο με αναπηρία θα μπορεί να ζει με ασφάλεια και αξιοπρέπεια μέσα στην ίδια του την κοινότητα.
Προς αυτή την κατεύθυνση, η χρηματοδότηση πρέπει να στραφεί μαζικά στις Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ) όπως το αναπηρικό κίνημα.
Οι υπάρχουσες κατοικίες αυτού του τύπου είναι ελάχιστες και δεν επαρκούν για να καλύψουν τις τεράστιες ανάγκες. Απαιτείται ο πολλαπλασιασμός τους με τη μορφή διαμερισμάτων εντός του κοινωνικού ιστού, όπου τα άτομα με αναπηρία θα ζουν έχοντας την απαραίτητη υποστήριξη και παραμένοντας ενεργοί πολίτες που συμμετέχουν στην καθημερινότητα της κοινότητας.
Ιδιαίτερη μέριμνα πρέπει να ληφθεί για τη δημιουργία Στεγών για άτομα με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες, οι οποίες θα στελεχώνονται από πολυεπιστημονικές ομάδες, διασφαλίζοντας ότι ακόμα και τα άτομα με τις υψηλότερες ανάγκες υποστήριξης δεν θα οδηγούνται στο περιθώριο.
Παράλληλα, είναι ζωτικής σημασίας να γίνει ένας σαφής διαχωρισμός μεταξύ του Προσωπικού Βοηθού και του φροντιστή. Ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού αποτελεί το εργαλείο για την ανεξαρτητοποίηση του ατόμου με αναπηρία.. Μόνο μέσα από έναν επαγγελματικό διαχωρισμό μπορεί το άτομο με αναπηρία να αναπτύξει τη δική του προσωπικότητα και αυτονομία και να είναι ισότιμο μέλος της οικογένειάς του.
Πρέπει να επισημανθεί ότι καμία υποδομή δεν θα είναι αποτελεσματική αν δεν συνοδεύεται από την εκπαίδευση της ίδιας της κοινωνίας και την υποστήριξη του οικογενειακού περιβάλλοντος. Χρειάζονται υπηρεσίες εντός της κοινότητας ενώ και οι γονείς πρέπει να υποστηρίζονται ώστε να πάψουν να είναι οι μοναδικοί «φύλακες» των παιδιών τους και να γίνουν οι πρώτοι που θα ενθαρρύνουν την ανεξαρτησία τους.
Η Ε.Σ.Α.μεΑ. καλεί τον Ευρωβουλευτή κ. Αυτιά να επαναπροσδιορίσει τις προτάσεις του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας κονδύλια για ένα ολιστικό δίκτυο υπηρεσιών στην κοινότητα και όχι για απομονωμένες δομές. Η αξιοπρέπεια και η απόλαυση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία δεν βρίσκεται στην «προστασία» ενός χωριού, αλλά στην ελευθερία να ζουν εντός κοινότητας, με τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες ευκαιρίες.
